رمزی که یک بار کامیت شود، با پاک کردنش در کامیت بعدی از بین نمیرود؛ در تاریخچه میماند و اگر پوش شده باشد، عملاً لو رفته است. تنها درمان واقعی، عوض کردن همان رمز است.
پس بهتر است اصلاً وارد نشود.
قلاب کجاست
هر مخزن گیت پوشهٔ .git/hooks/ دارد با چند نمونهٔ .sample. قلاب pre-commit پیش از ساخته شدن کامیت اجرا میشود و اگر با کد غیرصفر خارج شود، کامیت انجام نمیشود.
nano .git/hooks/pre-commit
chmod +x .git/hooks/pre-commit
#!/usr/bin/env bash
set -euo pipefail
# فقط فایلهایی که در این کامیت هستند، نه کل پروژه.
# `--diff-filter=d` فایلهای حذفشده را کنار میگذارد؛ گرپ روی فایلی که
# دیگر نیست خطا میدهد.
files=$(git diff --cached --name-only --diff-filter=d)
[ -z "$files" ] && exit 0
fail=0
# ── ۱. فایلهایی که اصلاً نباید وارد شوند ──
for f in $files; do
case "$f" in
.env|.env.*|*.pem|*.key|id_rsa|*.p12)
echo "رد شد: $f نباید در مخزن باشد."
fail=1
;;
esac
done
# ── ۲. الگوهایی که بوی اعتبارنامه میدهند ──
#
# `-I` فایلهای دودویی را رد میکند. بدون آن، گرپ روی یک تصویر ممکن است
# تصادفی مطابقت بدهد.
pattern='(AKIA[0-9A-Z]{16}|-----BEGIN [A-Z ]*PRIVATE KEY-----|(password|passwd|secret|api_key|token)[[:space:]]*[=:][[:space:]]*["'"'"'][^"'"'"']{8,})'
for f in $files; do
if git show ":$f" | grep -IEn "$pattern" > /dev/null 2>&1; then
echo "رد شد: $f شبیه اعتبارنامه دارد:"
git show ":$f" | grep -IEn "$pattern" | head -3
fail=1
fi
done
if [ "$fail" -ne 0 ]; then
echo
echo "اگر مطمئنی اشتباه است: git commit --no-verify"
exit 1
fi
نکتهٔ git show ":$f" مهم است: محتوای صحنهشده را میخواند، نه فایل روی دیسک. اگر بخشی از فایل را git add -p کرده باشی، فقط همان بخش بررسی میشود که درست است.
مشکل: قلاب در گیت ذخیره نمیشود
.git/hooks/ کلون نمیشود. یعنی قلابی که نوشتی روی سیستم خودت هست و روی سیستم همکارت نیست.
راهحلش یک پوشهٔ قلاب داخل پروژه است:
mkdir -p .githooks
mv .git/hooks/pre-commit .githooks/
git config core.hooksPath .githooks
git add .githooks && git commit -m "افزودن قلاب pre-commit"
هر کسی که مخزن را کلون میکند یک بار باید این را بزند:
git config core.hooksPath .githooks
در README بنویسش، یا در اسکریپت راهاندازی پروژه بگذارش.
اضافه کردن لینت و تست
روی همان قلاب، بعد از بررسی اعتبارنامه:
# فقط فایلهای پیاچپی این کامیت
php_files=$(echo "$files" | grep '\.php$' || true)
for f in $php_files; do
php -l "$f" > /dev/null || { echo "خطای نحوی: $f"; exit 1; }
done
قلاب را سبک نگه دار. چیزی که بیش از چند ثانیه طول بکشد، همکارت را وادار به --no-verify میکند و آنوقت هیچ محافظی نداری. تست کامل جای CI است، نه قلاب محلی.
و اگر دیر شد
اگر رمزی قبلاً کامیت شده:
- همان رمز را همین حالا عوض کن. این قدم اصلی است و بقیه فرعیاند.
- اگر مخزن خصوصی است و پوش نشده، با
git rebase -iهمان کامیت را اصلاح
کن.
- اگر پوش شده، پاک کردنش از تاریخچه با
git filter-repoممکن است، ولی
فرض را بر لو رفتن بگذار؛ کلونها و کش سرویس میزبان هنوز نسخهٔ قدیمی را دارند.