شنبه تا چهارشنبه، ۹ تا ۱۸. پشتیبانی فنی ۲۴ ساعته تا ۷ روز پولتان برمی‌گردد انتقال رایگان سایت، بدون قطعی
تازه‌ترین نوشته‌هابلاگتازه‌ترین نوشته‌ها
داکر

داده در داکر: کجا می‌ماند و چطور ازش بکاپ بگیریم

تفاوت volume و bind mount، چرا داده‌ات با یک docker compose down از بین می‌رود، و اسکریپتی که شبانه از ولوم بکاپ می‌گیرد.

کانتینر دورانداختنی است. هر چیزی که داخل فایل‌سیستم خودش بنویسد، با حذف کانتینر می‌رود. پس داده باید جایی بیرون از آن بماند، و داکر دو راه دارد که شبیه هم به نظر می‌رسند و نیستند.

volume در برابر bind mount

volumes:
  - pgdata:/var/lib/postgresql/data     # ولوم با نام
  - ./uploads:/app/uploads              # bind mount

ولوم را داکر مدیریت می‌کند و در /var/lib/docker/volumes/ می‌گذارد. مالکیت و دسترسی را خودش درست می‌کند، و برای داده‌ای مثل دیتابیس همین را بخواه.

bind mount یک پوشهٔ مشخص از میزبان است. برای کدی که در حال توسعه‌اش هستی خوب است، ولی روی سرور دو دردسر دارد: مالکیت فایل‌ها با UID داخل کانتینر می‌خورد نه با کاربر میزبان، و مسیر نسبی وابسته به جایی است که دستور را از آن اجرا کرده‌ای.

دامی که داده را می‌برد

docker compose down -v

آن -v ولوم‌ها را هم پاک می‌کند. در توسعه مفید است و روی سرور فاجعه. اگر down را در اسکریپت استقرار داری، مطمئن شو -v ندارد.

برای دیدن اینکه چه ولوم‌هایی داری و کدامشان بی‌صاحب مانده:

docker volume ls
docker volume ls -f dangling=true

بکاپ از دیتابیس

از ولوم دیتابیس فایلی کپی نگیر وقتی سرویس بالاست. فایل‌های پستگرس در لحظهٔ کپی ممکن است وسط یک تراکنش باشند و نسخهٔ حاصل، خراب. از خود دیتابیس بخواه:

docker compose exec -T db pg_dump -U appuser appdb | gzip > backup.sql.gz

-T را لازم داری، وگرنه داکر یک TTY می‌سازد و خروجی با کاراکترهای کنترلی آلوده می‌شود. برای MySQL هم همین:

docker compose exec -T db mysqldump -u root -p"$MYSQL_ROOT_PASSWORD" --single-transaction appdb | gzip > backup.sql.gz

--single-transaction یعنی بدون قفل کردن جدول‌ها، یک نمای یکدست می‌گیری.

بکاپ از ولومِ فایل

برای ولومی که فایل آپلودی دارد، یک کانتینر موقت می‌سازی که هم ولوم را می‌بیند و هم پوشهٔ مقصد را:

docker run --rm \
  -v myapp_uploads:/data:ro \
  -v "$(pwd)/backups":/out \
  alpine tar czf /out/uploads-$(date +%F).tar.gz -C /data .

:ro یعنی کانتینر بکاپ فقط می‌خواند. اشتباهی در دستور تار، داده را خراب نمی‌کند.

اسکریپت شبانه

#!/usr/bin/env bash
set -euo pipefail

STACK=/srv/myapp
OUT=/var/backups/myapp
KEEP=14

mkdir -p "$OUT"
cd "$STACK"

STAMP=$(date +%F-%H%M)

docker compose exec -T db pg_dump -U appuser appdb | gzip > "$OUT/db-$STAMP.sql.gz"

docker run --rm \
  -v myapp_uploads:/data:ro \
  -v "$OUT":/out \
  alpine tar czf "/out/files-$STAMP.tar.gz" -C /data .

find "$OUT" -name '*.gz' -mtime +$KEEP -delete

set -euo pipefail در خط دوم مهم‌ترین خط اسکریپت است: بدون آن، اگر pg_dump شکست بخورد اسکریپت ادامه می‌دهد، فایل خالی می‌سازد، و بعد بکاپ‌های سالم قدیمی را با find پاک می‌کند.

روی کران بگذارش:

sudo crontab -e
15 3 * * * /usr/local/bin/myapp-backup.sh >> /var/log/myapp-backup.log 2>&1

و بعد، امتحانش کن

بکاپی که بازگردانی‌اش را امتحان نکرده‌ای، بکاپ نیست. ماهی یک بار روی یک کانتینر خالی برگردانش:

gunzip -c db-2026-10-09-0315.sql.gz | docker compose exec -T db psql -U appuser -d testrestore

و حداقل یک نسخه را جایی بیرون از همان سرور نگه دار. دیسکی که از بین می‌رود، بکاپ روی خودش را هم می‌برد.

این نوشته کمکتان کرد؟ نه، هنوز سوال دارم

نوشته‌های مرتبط